Vanuit de Verenigde Staten is er een nieuwe methode van armoedebestrijding overgevlogen naar Nederland, genaamd Mobility Mentoring. Veel mensen ervaren, ondanks de oplevende economie, problemen om niet alleen uit armoede te komen maar ook om uit armoede te blijven. Nieuwegein is een van de 35 gemeenten die plannen heeft om het op te nemen in de schuldhulpverlening.

Voor het ontvangen van bijstandsuitkering bestaat een verplichte tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden, waar ze een maatschappelijke bezigheid moeten verrichten wanneer de gemeente hierom vraagt. Ook bepaalt de gemeente de duur en omvang hiervan.

In december 2016 heeft D66 Nieuwegein en SP Nieuwegein een initiatief ingediend om Mobility Mentoring te introduceren in de gemeente Nieuwegein. D66 vond de verplichte tegenprestatie sowieso al een zure smaak in de mond, dus pleitten ze ervoor om een mildere vorm aan te nemen. “Juist die verplichte tegenprestatie treft namelijk vaak juist die groep mensen die langdurig op bijstandsniveau leven, en dus moeite hebben om op eigen kracht uit de bijstand te komen,” zegt D66-raadslid Didi El Moussaoui. “Daar moet je op een effectieve manier mee omgaan en Mobility Mentoring zou daar naar ons idee weleens een juiste methode in kunnen zijn.”

In Lekstroom Werkt 2020, werd in maart 2016 al aangekondigd dat er bredere begrip en verdieping nodig is voor de toekomstige participatie en werkgelegenheid in deze regio. Vanuit daar zijn er verschillende raadsconferenties georganiseerd. Raadslid El Moussaoui heeft er toen een bijeenkomst bijgewoond over gedragsverandering en Mobility Mentoring. Hiervoor heeft hij er al wat over gevonden. “Ik heb wel vaker documentaires gezien en boeken gelezen waar er door deskundigen het verband tussen de gemoedstoestand en prestaties van de mens bloot werden gelegd,” licht hij toe. “Bij deze presentatie was er voor mij alweer het zoveelste bewijs dat dwang en bureaucratie, juist bij die mensen met financiële problemen, eerder averechts werkt. Het vermeerdert de mentale stress en verlaagt het IQ. Hierdoor gaan mensen vaak onlogisch handelen.”

Deze presentatie werd verzorgd door Nadja Jungmann en Kevin de Goede. Hierin werd bekend hoe deze feiten binnen de hersenwetenschap beargumenteerd werden. Het resultaat was dat mensen hierdoor juist eerder niet gaan participeren en dus niet verder kunnen ontwikkelen. Raadslid El Moussaoui vindt dat niet door de beugel kunnen. “Dat voelt als een doorn in het oog voor een partij als D66, waar individuele ontwikkeling bovenaan staat.”

Nadja Jungmann, lector ‘Schulden en Incasso’ bij Hogeschool Utrecht, is de kartrekker van Mobility Mentoring in Nederland. In Boston (Verengide Staten) heeft ze met experts van EMPath hierover gesproken en geïntroduceerd in Nederland. In Boston is deze vorm van dienstverlening ontstaan op basis van de kennis uit de hersenwetenschap. De mens heeft minder vermogen om problemen op te lossen wanneer er armoede en schulden op de schouders hangen. In Nederland is economische zelfredzaamheid een belangrijk punt in het verbeteren van het sociaal domein.

Mobility mentors zullen cliënten ondersteunen met het inzien van de effecten die stress kan beïnvloeden op het functioneren. Wanneer er met deze mentors wordt besproken dat je door stress vaker dingen vergeet, het overzicht over je doelen verliest en moeite hebt met het nastreven van je doelen, ontstaat er een concrete ondersteuning. De Mobility mentor helpt bij het bereiken van deze doelen in kleine stappen.

In Nieuwegein krijgt Mobility Mentoring al een aardige duw in de rug. Wethouder Stekelenburg ging in gesprek met de gemeenteafdeling Werk & Inkomen afgelopen december. In de bijeenkomst van Platform13 werden onderzoeksresultaten van dit nieuwe beleid gepresenteerd, waarop er een nieuwe focus is ontstaan. De bewindvoeringsdienst zal veranderen, met Mobility Mentoring als grondslag.

“Wij vinden het belangrijk dat deze methode zal resulteren tot een effectieve participatie, zodat mensen op een volwaardige manier in de maatschappij kunnen meedoen,” vult raadslid El Moussaoui aan. “Het oude beleid was te kortzichtig en had weinig effect bij de gezinnen op lange termijn. Nu we ons gaan verdiepen in de persoonlijke achtergrond van cliënten en hun mentale stabiliteit juist aansturen, biedt Mobility Mentoring naar ons idee een duurzamere oplossing.”