Sinds Netflix met de documentaireserie Wild Wild Country kwam zijn we weer in de ban van de Bhagwan. Bhagwan Shree Rajneesh leeft dan wel niet meer, maar zijn ideeën en uitspraken leven voort in zijn volgelingen. Zo ook in Ma Prem Sampurna, die een paar jaar in Rajneeshpuram, Oregon heeft gewoond.

De Bhagwanbeweging volgt goeroe Bhagwan Shree Rajneesh (1931 – 1990), later Osho genoemd. Osho verkondigde een boodschap van radicale individuele bevrijding en droomde van een nieuw mens, spiritueel en sensueel tegelijk en een combinatie van het oosten en het westen. Osho heeft verschillende boeken geschreven en al zijn uitspraken zijn vastgelegd in de Darshan Diaries door sannyasins, zoals de volgelingen van de Bhagwan worden genoemd. Begin jaren 80 stichtte de beweging een stadgenaamd Rajneeshpuram in Antelope, Oregon die geheel zelfvoorzienend was.

 Sampurna had geleerd van thuis uit dat je in het leven verschillende lessen krijgt, vervolgens reïncarneert en deze lessen weer opnieuw krijgt totdat je ze allemaal hebt gehad. Tot Osho in haar leven kwam. Volgens Osho kun je de cirkel van steeds opnieuw reïncarneren verbreken door middel van een meester, sannyas aanvragen en meditatie. “Je vraagt middels een brief of je een sannyasin mag worden. Osho bepaaltdat zelf. Volgens hem moest je geen missionaris voor de Bhagwan gaan spelen, hij wist zelf wel wie hij erbij wilde hebben” vertelt Sampurna. Toch was het niet geheel aantrekkelijk. “Wie wil er nou in zo’n gekke oranje jurk gaan lopen met een ketting om je nek? Een nieuwe naam is nog tot daar aan toe, maar dat iedereen je aankijkt is minder. Uiteindelijk krijg je er wel lol in en toen het uiteindelijk niet meer mocht miste ik het wel.”

Hemel op aarde

In maart 1983 vertrok Sampurna voor het eerst naar Rajneespuram in Oregon. “Ik had het idee dat ik in de hemel was en wilde niet meer terug naar mijn gezin. Dus heb ik ze opgebeld en gezegd dat ik terug zou komen wanneer mijn geld op was. Ik kwam terug in Nederland en ben gescheiden”. Later heeft Sampurna ook gewerkt en gewoond in Rajneeshpuram. “De tweede keer dat ik naar Rajneeshpuram vertrok heb ik vanaf Portland het Rajneesh vliegtuig genomen en kwamenvlammen uit de motor” vertelt Sampurna lachend.

“Mijn eerste werkzaamheid was op de schildersafdeling. Ook heb ik het postkantoor gedraaid en in de wasserij gewerkt, maar ook tenten helpen opzetten, huizen helpen bouwen, schoonmaken en op de truckfarm gewerkt. Het was een ontzettend groot terrein, zo groot als de provincie Utrecht ongeveer, en we waren dus geheel zelfvoorzienend in de levensbehoeften. We hadden een prachtig meer laten ontstaan, maar ook een ander meertje waar naakt kon worden gezwommen. Het was een paradijs, zeker later. Toen ik er voor het eerst was, was dat er allemaal nog niet. Toen hadden ze net een garage waar ze oude schoolbussen aan het opknappen waren voor het busvervoer. Het vliegveld was er ook nog niet”.

Oud nieuws was nog nooit zo duidelijk

Veel hoogopgeleide mensen of juist dropouts vertrokken naar Rajneeshpuram, alles achterlatend. “Het leuke iswanneer je een boek van Osho leest, alles zo herkenbaar is. En dat is ook terug te vinden bij andere sannyasins. Het sluit aan bij de dingen die je al onbewust weet, maar ook bewust weet. Het is zo’n opluchting dat er iemand is die daarover  mee kan praten. Want het zijn vaak dingen waar je niet met je partner of vrienden over praat. Ik denk dat dat ook de grote aantrekking is. Osho had geen nieuwe dingen te vertellen, oud nieuws wat dat betreft, dingen die je allemaal al weet, maar nog nooit zo duidelijk op een rijtje hebt gehad”.

Osho sprak dus over hele dagelijkse dingen, iets wat mensen niet snel zouden denken bij zo’n persoon. “Je hebt tegenwoordig heel erg dat de ‘ik’ boodschap gegeven moeten worden in plaats van de ‘wij’ boodschap. Neem het woord energie bijvoorbeeld. Dat was in 1980 zweverig en gekkenwerk, maar nu is energie heel gewoon. Hetzelfde geldt voor yoga, meditatie en mindfullness. Er is bijna geen vrouw die geen yoga doet. Dit zijn allemaal dingen die je terugbrengen naar het lichaam, maar ook dingen die ik al jaren ken en nu pas gewoon beginnen te worden”. Osho heeft verschillende meditaties ontwikkeld in de loop der jaren. Speciaal voor het westen heeft hij de dynamische meditatie ontwikkeld. Dit is een bewegende meditatie met dansen, chaotisch ademhalen en veel bewegen en schreeuwen en werd altijd  ’s ochtends  gedaan voor de start van de werkzaamheden. “Wanneer een westerling gaat zitten om te mediteren blijven de gedachtes doorgaan. De kans dat ze dan kunnen mediteren is heel klein. Met de dynamische meditatie stik je de hele dag van de energie, absurd is dat. Het heeft ook heel veel te weeg gebracht voor mensen en het lost zo veel rotzooi op.” In de avond volgt de tweede meditatie, de kundalini. “Dat is schudden en met je heupen bewegen en dan stilstaan of stil liggen. Dit allemaal op muziek die de tijd aangeeft.”

Je eigen woorden opzoeken

In de Netflix documentaire wordt veel aandachtbesteedaan de oorspronkelijke bevolking van Antelope. Deze bewoners waren niet bepaald blij met de komst van Rajneeshpuram. “Je zag die bewoners bijna niet. Dan moest je 15 mijl rijden om bij dat dorpje te komen. Ze werden ook behoorlijk bang gemaakt met dingen als ‘het is een sekte’ en ‘het zijn er heel veel, straks gaan ze ook allemaal zelfmoord plegen of ze nemen ons over’. We mochten niet in dat dorpje een school of winkeltje openen want dat was van hen. Maar we hadden dat wel nodig met zo veel mensen, dus hebben we alles gemaakt in Rajneeshpuram. We hadden bijvoorbeeld ook een casino en een restaurant en alles was gratis. Je huis werd schoongemaakt en het eten werd voor je gekookt.”

Sampurna past de leer nog steeds toe in haar dagelijkse leven. “Het is gewoon een deel van jezelf. Ik heb mazzel gehad dat ik hem ben tegen gekomen en dit alles heb geleerd. Ik merk regelmatig dat mensen zeggen dat ik wijs ben of dat ze veel van mij geleerd hebben. En dat is ook de bedoeling denk ik. Dat mensen beseffen dat je je eigen mening mag hebben, maar wel verantwoordelijk bent voor je eigen daden. Dat soort kennis en wijsheden horen wat mij betreft gewoon bij het leven. Heel veel mensen hebben er nog nooit over nagedacht. Ze gaan altijd door een zeggen ‘dat heb ik zo geleerd en dat ben ik zo gewend’. Maar dat zijn de woorden van je ouders of grootouders. Zoek je eigen woorden eens op.”

Terugkeer naar Nederland

Op 27 oktober 1985 werd Osho na een onderzoek door de FBI gearresteerd. Op de geplande dag vertrok Osho per vliegtuig naar de Bahama’s, maar werd tijdens een tussenstop in North Carolina in hechtenis genomen. Ook alle bewoners van Rajneeshpuram konden daar niet meer blijven. “Ik ben eind december 1985 terug gegaan naar Nederland omdat het moest. Ik kreeg een vliegticket en vervoer naar het vliegveld in Portland. Als ik dit niet aannam moest ik zelf maar zien hoe ik terug in Nederland kwam. We hadden een bank in Rajneeshpuram waarvan al het geld in beslag was genomen, ook mijn spaargeld. Ik had dus geen geld en moest het wel aanpakken. Maar ik vind dat ik het hier weer goed heb opgebouwd. Het leven zorgt zo goed voor iedereen. Want iedereen is zo waardevol dat het leven je helemaal niet kwijt wil. Jezelf aardig vinden en lief voor jezelf zijn is zo belangrijk.”